Կարապ համաստեղություն
Կարապ (լատ. Cygnus) — հյուսիսային երկնքի համաստեղություն։ Ամենապայծառ աստղը՝ Դենեբ։ Հայաստանում այն ծագում և մայր է մտնում, երևում է ամբողջությամբ։
- Ամառամենալավը երևում է
- Դենեբամենապայծառ աստղը, պայծառությունը՝ 1,3
- CygCygnus
Ինչպես գտնել Կարապ համաստեղությունը
Մեծ խաչ Ծիր Կաթինի երկայնքով, այն անվանում են նաև Հյուսիսային խաչ։ Խաչի գագաթին գտնվող Դենեբը Վեգայի և Ալթաիրի հետ Ամառային եռանկյունու անկյուններից մեկն է։
Ամենալավը երևում է ամռանը. օգոստոսին՝ մոտ ժամը 22-ին, այն ամենաբարձրն է՝ գլխավերևի կետից դեպի հյուսիս։
| Քաղաք | Տեսանելիություն |
|---|---|
| Երևան40,2° հս. լ. | ծագում և մայր է մտնում, երևում է ամբողջությամբ |
| Մոսկվա55,8° հս. լ. | ծագում և մայր է մտնում, երևում է ամբողջությամբ |
| Մուրմանսկ69,0° հս. լ. | մայր չի մտնում՝ տեսանելի է ամբողջ տարին |
Համաստեղության պայծառ աստղերը
| Աստղ | Պայծառություն | Գույն | Հեռավորություն |
|---|---|---|---|
| Դենեբα Cygni | 1,3 | սպիտակ-կապտավուն | 1500–2600 լուսատարի (ճշգրիտ չափված չէ) |
| Սադրγ Cygni | 2,2 | դեղին | — |
| Ալջանահε Cygni | 2,5 | նարնջագույն | — |
| Ֆավարիսδ Cygni | 2,9 | սպիտակ-կապտավուն | — |
| Ալբիրեոβ¹ Cygni | 3,0 | նարնջագույն | մոտ 400 լուսատարի |
| ζ Cygni | 3,2 | նարնջագույն | — |
| ξ Cygni | 3,7 | կարմիր | — |
| τ Cygni | 3,7 | սպիտակ | — |
| ι Cygni | 3,8 | սպիտակ-կապտավուն | — |
| Ֆավարիսκ Cygni | 3,8 | նարնջագույն | — |
| ο¹ Cygni | 3,8 | նարնջագույն | — |
| η Cygni | 3,9 | նարնջագույն | — |
Պայծառությունը աստղային մեծությունն է. որքան փոքր է թիվը, այնքան պայծառ է աստղը։ Մութ գիշերը անզեն աչքով երևում են մինչև 6-րդ մեծության աստղերը։
Հարցեր
Ինչպե՞ս գտնել Կարապ համաստեղությունը երկնքում։
Մեծ խաչ Ծիր Կաթինի երկայնքով, այն անվանում են նաև Հյուսիսային խաչ։ Խաչի գագաթին գտնվող Դենեբը Վեգայի և Ալթաիրի հետ Ամառային եռանկյունու անկյուններից մեկն է։
Տարվա ո՞ր եղանակին է ավելի լավ դիտել Կարապ համաստեղությունը։
Ամռանը. օգոստոսին՝ մոտ ժամը 22-ին, համաստեղությունը հորիզոնից ամենաբարձրն է։ Դրանից երկու-երեք ամիս առաջ այն երևում է առավոտյան կողմ, երկու-երեք ամիս հետո՝ միայն վաղ երեկոյան, իսկ կես տարի անց այն երկնքում է ցերեկը՝ Արեգակի մոտ, և չի երևում։
Ո՞րն է Կարապ համաստեղության ամենապայծառ աստղը։
Դենեբ, պայծառությունը՝ 1,3, սպիտակ-կապտավուն։ Հեռավորությունը՝ 1500–2600 լուսատարի (ճշգրիտ չափված չէ)։
Քանի՞ աստղ կա Կարապ համաստեղությունում։
Իդեալական մութ գիշերը՝ առանց լուսային աղտոտման և Լուսնի, համաստեղությունում անզեն աչքով երևում է մոտ 137 աստղ (6-րդ աստղային մեծությունից պայծառ, համաստեղության սահմաններում)։ Քաղաքում՝ շատ ավելի քիչ. սովորաբար միայն պատկերի աստղերը։