Մեծ Շուն համաստեղություն
Մեծ Շուն (լատ. Canis Major) — հարավային երկնքի համաստեղություն։ Ամենապայծառ աստղը՝ Սիրիուս։ Հայաստանում այն ծագում և մայր է մտնում, երևում է ամբողջությամբ։
- Ձմեռամենալավը երևում է
- Սիրիուսամենապայծառ աստղը, պայծառությունը՝ −1,4
- CMaCanis Major
Ինչպես գտնել Մեծ Շուն համաստեղությունը
Օրիոնի գոտու գիծը շարունակեք ներքև և ձախ (դեպի հարավ-արևելք). այն կտանի դեպի Սիրիուս՝ գիշերային երկնքի ամենապայծառ աստղը։ Սիրիուսը Մեծ Շան գլխավոր աստղն է։
Ամենալավը երևում է ձմռանը. փետրվարին՝ մոտ ժամը 22-ին, այն ամենաբարձրն է հարավային հորիզոնից վեր. պատկերի կենտրոնը բարձրանում է մոտ 28°։
| Քաղաք | Տեսանելիություն |
|---|---|
| Երևան40,2° հս. լ. | ծագում և մայր է մտնում, երևում է ամբողջությամբ |
| Մոսկվա55,8° հս. լ. | ծագում և մայր է մտնում, երևում է ամբողջությամբ |
| Մուրմանսկ69,0° հս. լ. | երևում է ոչ ամբողջությամբ. հարավային մասը հորիզոնից վեր չի բարձրանում |
Համաստեղության պայծառ աստղերը
| Աստղ | Պայծառություն | Գույն | Հեռավորություն |
|---|---|---|---|
| Սիրիուսα Canis Majoris | −1,4 | սպիտակ-կապտավուն | մոտ 8,6 լուսատարի |
| Ադարաε Canis Majoris | 1,5 | կապույտ | — |
| Վեզենδ Canis Majoris | 1,8 | դեղին | — |
| Միրզամβ Canis Majoris | 2,0 | կապույտ | — |
| Ալուդրաη Canis Majoris | 2,5 | սպիտակ-կապտավուն | — |
| Ֆուրուդζ Canis Majoris | 3,0 | կապույտ | — |
| Ալ Զարաο² Canis Majoris | 3,0 | սպիտակ-կապտավուն | — |
| Ունուրգունիտեσ Canis Majoris | 3,5 | կարմիր | — |
| κ Canis Majoris | 3,5 | կապույտ | — |
| Ուդրաο¹ Canis Majoris | 3,9 | կարմիր | — |
| ν² Canis Majoris | 4,0 | նարնջագույն | — |
| ω Canis Majoris | 4,0 | կապույտ | — |
Պայծառությունը աստղային մեծությունն է. որքան փոքր է թիվը, այնքան պայծառ է աստղը։ Մութ գիշերը անզեն աչքով երևում են մինչև 6-րդ մեծության աստղերը։
Հարցեր
Ինչպե՞ս գտնել Մեծ Շուն համաստեղությունը երկնքում։
Օրիոնի գոտու գիծը շարունակեք ներքև և ձախ (դեպի հարավ-արևելք). այն կտանի դեպի Սիրիուս՝ գիշերային երկնքի ամենապայծառ աստղը։ Սիրիուսը Մեծ Շան գլխավոր աստղն է։
Տարվա ո՞ր եղանակին է ավելի լավ դիտել Մեծ Շուն համաստեղությունը։
Ձմռանը. փետրվարին՝ մոտ ժամը 22-ին, համաստեղությունը հորիզոնից ամենաբարձրն է։ Դրանից երկու-երեք ամիս առաջ այն երևում է առավոտյան կողմ, երկու-երեք ամիս հետո՝ միայն վաղ երեկոյան, իսկ կես տարի անց այն երկնքում է ցերեկը՝ Արեգակի մոտ, և չի երևում։
Ո՞րն է Մեծ Շուն համաստեղության ամենապայծառ աստղը։
Սիրիուս, պայծառությունը՝ −1,4, սպիտակ-կապտավուն։ Հեռավորությունը՝ մոտ 8,6 լուսատարի։
Քանի՞ աստղ կա Մեծ Շուն համաստեղությունում։
Իդեալական մութ գիշերը՝ առանց լուսային աղտոտման և Լուսնի, համաստեղությունում անզեն աչքով երևում է մոտ 90 աստղ (6-րդ աստղային մեծությունից պայծառ, համաստեղության սահմաններում)։ Քաղաքում՝ շատ ավելի քիչ. սովորաբար միայն պատկերի աստղերը։