Ցուլ համաստեղություն
Ցուլ (լատ. Taurus) — երկնային հասարակածի մոտ գտնվող համաստեղություն, կենդանակերպի համաստեղություններից մեկը։ Ամենապայծառ աստղը՝ Ալդեբարան։ Հայաստանում այն ծագում և մայր է մտնում, երևում է ամբողջությամբ։
- Ձմեռամենալավը երևում է
- Ալդեբարանամենապայծառ աստղը, պայծառությունը՝ 0,9
- TauTaurus
Ինչպես գտնել Ցուլ համաստեղությունը
Օրիոնի գոտու գիծը շարունակեք վեր և աջ (դեպի հյուսիս-արևմուտք). կհասնեք նարնջագույն Ալդեբարանին։ Նույն գծով մի փոքր այն կողմ Բազմաստղն է (Պլեադներ)՝ վեց-յոթ աստղից փոքրիկ շերեփ։
Ամենալավը երևում է ձմռանը. դեկտեմբերին՝ մոտ ժամը 22-ին, այն ամենաբարձրն է հարավային հորիզոնից վեր. պատկերի կենտրոնը բարձրանում է մոտ 64°։
| Քաղաք | Տեսանելիություն |
|---|---|
| Երևան40,2° հս. լ. | ծագում և մայր է մտնում, երևում է ամբողջությամբ |
| Մոսկվա55,8° հս. լ. | ծագում և մայր է մտնում, երևում է ամբողջությամբ |
| Մուրմանսկ69,0° հս. լ. | ծագում և մայր է մտնում, երևում է ամբողջությամբ |
Համաստեղության պայծառ աստղերը
| Աստղ | Պայծառություն | Գույն | Հեռավորություն |
|---|---|---|---|
| Ալդեբարանα Tauri | 0,9 | նարնջագույն | մոտ 65 լուսատարի |
| Էլնաթβ Tauri | 1,6 | կապույտ | — |
| Ալկիոնեη Tauri | 2,9 | սպիտակ-կապտավուն | — |
| Տիանգուանζ Tauri | 3,0 | կապույտ | — |
| Խամուկույθ² Tauri | 3,4 | սպիտակ-կապտավուն | — |
| λ Tauri | 3,4 | սպիտակ-կապտավուն | — |
| Այնε Tauri | 3,5 | նարնջագույն | — |
| ο Tauri | 3,6 | դեղին | — |
| Ատլաս27 Tauri | 3,6 | սպիտակ-կապտավուն | — |
| Պրիմա Հյադումγ Tauri | 3,6 | նարնջագույն | — |
| Էլեկտրա17 Tauri | 3,7 | սպիտակ-կապտավուն | — |
| ξ Tauri | 3,7 | սպիտակ-կապտավուն | — |
Պայծառությունը աստղային մեծությունն է. որքան փոքր է թիվը, այնքան պայծառ է աստղը։ Մութ գիշերը անզեն աչքով երևում են մինչև 6-րդ մեծության աստղերը։
Հարցեր
Ինչպե՞ս գտնել Ցուլ համաստեղությունը երկնքում։
Օրիոնի գոտու գիծը շարունակեք վեր և աջ (դեպի հյուսիս-արևմուտք). կհասնեք նարնջագույն Ալդեբարանին։ Նույն գծով մի փոքր այն կողմ Բազմաստղն է (Պլեադներ)՝ վեց-յոթ աստղից փոքրիկ շերեփ։
Տարվա ո՞ր եղանակին է ավելի լավ դիտել Ցուլ համաստեղությունը։
Ձմռանը. դեկտեմբերին՝ մոտ ժամը 22-ին, համաստեղությունը հորիզոնից ամենաբարձրն է։ Դրանից երկու-երեք ամիս առաջ այն երևում է առավոտյան կողմ, երկու-երեք ամիս հետո՝ միայն վաղ երեկոյան, իսկ կես տարի անց այն երկնքում է ցերեկը՝ Արեգակի մոտ, և չի երևում։
Ո՞րն է Ցուլ համաստեղության ամենապայծառ աստղը։
Ալդեբարան, պայծառությունը՝ 0,9, նարնջագույն։ Հեռավորությունը՝ մոտ 65 լուսատարի։
Քանի՞ աստղ կա Ցուլ համաստեղությունում։
Իդեալական մութ գիշերը՝ առանց լուսային աղտոտման և Լուսնի, համաստեղությունում անզեն աչքով երևում է մոտ 143 աստղ (6-րդ աստղային մեծությունից պայծառ, համաստեղության սահմաններում)։ Քաղաքում՝ շատ ավելի քիչ. սովորաբար միայն պատկերի աստղերը։