Օրիոն համաստեղություն
Օրիոն (լատ. Orion) — երկնային հասարակածի մոտ գտնվող համաստեղություն։ Ամենապայծառ աստղը՝ Ռիգել։ Հայաստանում այն ծագում և մայր է մտնում, երևում է ամբողջությամբ։
- Ձմեռամենալավը երևում է
- Ռիգելամենապայծառ աստղը, պայծառությունը՝ 0,2
- OriOrion
Ինչպես գտնել Օրիոն համաստեղությունը
Մեկ շարքով երեք աստղ՝ Օրիոնի գոտին, անմիջապես աչքի է ընկնում։ Գոտուց վեր կարմրավուն Բետելգեյզեն է, ներքև՝ կապտավուն Ռիգելը։ Հայաստանից Օրիոնը երևում է ձմռանը՝ բավական բարձր, երկնքի հարավային կեսում։
Ամենալավը երևում է ձմռանը. հունվարին՝ մոտ ժամը 22-ին, այն ամենաբարձրն է հարավային հորիզոնից վեր. պատկերի կենտրոնը բարձրանում է մոտ 56°։
| Քաղաք | Տեսանելիություն |
|---|---|
| Երևան40,2° հս. լ. | ծագում և մայր է մտնում, երևում է ամբողջությամբ |
| Մոսկվա55,8° հս. լ. | ծագում և մայր է մտնում, երևում է ամբողջությամբ |
| Մուրմանսկ69,0° հս. լ. | ծագում և մայր է մտնում, երևում է ամբողջությամբ |
Համաստեղության պայծառ աստղերը
| Աստղ | Պայծառություն | Գույն | Հեռավորություն |
|---|---|---|---|
| Ռիգելβ Orionis | 0,2 | սպիտակ-կապտավուն | մոտ 860 լուսատարի |
| Բետելգեյզեα Orionis | 0,5 | նարնջագույն | 500–650 լուսատարի (ճշգրիտ չափված չէ) |
| Բելատրիքսγ Orionis | 1,6 | կապույտ | մոտ 250 լուսատարի |
| Ալնիլամε Orionis | 1,7 | կապույտ | — |
| Ալնիտակζ Orionis | 1,7 | կապույտ | — |
| Սաիֆκ Orionis | 2,1 | կապույտ | — |
| Մինտակաδ Orionis | 2,3 | կապույտ | — |
| Հատիսաι Orionis | 2,8 | կապույտ | — |
| Տաբիտπ³ Orionis | 3,2 | սպիտակ | — |
| Սայֆ ալ Ջաբբարη Orionis | 3,4 | կապույտ | — |
| Մեյսսաλ Orionis | 3,4 | կապույտ | — |
| τ Orionis | 3,6 | կապույտ | — |
Պայծառությունը աստղային մեծությունն է. որքան փոքր է թիվը, այնքան պայծառ է աստղը։ Մութ գիշերը անզեն աչքով երևում են մինչև 6-րդ մեծության աստղերը։
Հարցեր
Ինչպե՞ս գտնել Օրիոն համաստեղությունը երկնքում։
Մեկ շարքով երեք աստղ՝ Օրիոնի գոտին, անմիջապես աչքի է ընկնում։ Գոտուց վեր կարմրավուն Բետելգեյզեն է, ներքև՝ կապտավուն Ռիգելը։ Հայաստանից Օրիոնը երևում է ձմռանը՝ բավական բարձր, երկնքի հարավային կեսում։
Տարվա ո՞ր եղանակին է ավելի լավ դիտել Օրիոն համաստեղությունը։
Ձմռանը. հունվարին՝ մոտ ժամը 22-ին, համաստեղությունը հորիզոնից ամենաբարձրն է։ Դրանից երկու-երեք ամիս առաջ այն երևում է առավոտյան կողմ, երկու-երեք ամիս հետո՝ միայն վաղ երեկոյան, իսկ կես տարի անց այն երկնքում է ցերեկը՝ Արեգակի մոտ, և չի երևում։
Ո՞րն է Օրիոն համաստեղության ամենապայծառ աստղը։
Ռիգել, պայծառությունը՝ 0,2, սպիտակ-կապտավուն։ Հեռավորությունը՝ մոտ 860 լուսատարի։
Քանի՞ աստղ կա Օրիոն համաստեղությունում։
Իդեալական մութ գիշերը՝ առանց լուսային աղտոտման և Լուսնի, համաստեղությունում անզեն աչքով երևում է մոտ 128 աստղ (6-րդ աստղային մեծությունից պայծառ, համաստեղության սահմաններում)։ Քաղաքում՝ շատ ավելի քիչ. սովորաբար միայն պատկերի աստղերը։